การใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อส่งเสริมการอ่านวิเคราะห์ข้อความแบบไม่ระบุตัวตน ในเฟซบุ๊กตามหลักโยนิโสมนสิการของนักศึกษาระดับอุดมศึกษา
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่ประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ร่วมกับหลักโยนิโสมนสิการ เพื่อพัฒนาทักษะการอ่านวิเคราะห์ข้อความแบบไม่ระบุตัวตนบนเฟซบุ๊ก ซึ่งเป็นรูปแบบการสื่อสารที่ผู้รับสารไม่สามารถใช้ข้อมูลของผู้ส่งสารประกอบการประเมินความน่าเชื่อถือได้โดยตรง จึงต้องอาศัยการพิจารณาเนื้อหา เหตุผล และการใช้ภาษาเป็นสำคัญ หลักโยนิโสมนสิการซึ่งมุ่งเน้นการคิดอย่างรอบคอบตามเหตุและปัจจัย จึงเหมาะสำหรับใช้เป็นกรอบในการส่งเสริมการคิดเชิงวิเคราะห์ของผู้เรียน แนวทางที่นำเสนอประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ได้แก่ การสังเกตและตระหนักรู้ การสืบค้นและวิเคราะห์ และการสะท้อนคิดและสังเคราะห์ ผลที่คาดหวังคือผู้เรียนสามารถรับสารได้อย่างมีวิจารณญาณ ตระหนักถึงอิทธิพลของอารมณ์ในการรับรู้ข้อมูล และตัดสินใจเชื่อหรือเผยแพร่ข้อมูลบนพื้นฐานของเหตุผลและหลักฐานมากกว่าความรู้สึก
บรรณานุกรม
Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A., & Shmitchell, S. (2021). On the dangers of stochastic parrots: Can language models be too big? Proceedings of the 2021 ACM. Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (FAccT '21), 610–623. https://doi.org/10.1145/3442188.3445922
Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144–156.
Mollick, E., & Mollick, L. (2023). Assigning AI: Seven approaches for students, with prompts. Retrieved from https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4475995
Paul, R., & Elder, L. (2020). Critical thinking: Tools for taking charge of your learning and your life. (4th ed.). London : Rowman and Littlefield
Suler, J. (2004). The online disinhibition effect. CyberPsychology & Behavior, 7(3), 321–326.
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. The Council of Europe.
