รูปแบบการสร้างพื้นที่ทางการเมืองของนักการเมืองผ่านกีฬามวยไทย
บทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง “รูปแบบการสร้างพื้นที่ทางการเมืองของนักการเมืองผ่านกีฬามวยไทย” มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายว่า นักการเมืองไทยใช้ “สนามมวยไทย” ทั้งในความหมายเชิงรูปธรรมและเชิงสัญลักษณ์อย่างไร ในการสร้างพื้นที่ทางการเมือง สร้างฐานเสียง และผลิตซ้ำความชอบธรรมของตน บทความอาศัยกรอบคิดเรื่องพื้นที่ทางการเมือง (political space) อัตลักษณ์ทางการเมือง และทุนทางวัฒนธรรม มาวิเคราะห์ปรากฏการณ์การสนับสนุนกีฬามวยไทย การเป็นสปอนเซอร์เวทีและนักมวย การจัดการแข่งขันการกุศล ตลอดจนการสื่อสารในสื่อมวลชนและสื่อสังคมออนไลน์ที่เชื่อมโยงมวยไทยกับภาพลักษณ์ของนักการเมือง ผลการวิเคราะห์เสนอว่า รูปแบบการสร้างพื้นที่ทางการเมืองผ่านมวยไทยสามารถจำแนกได้อย่างน้อยสามมิติสำคัญ ได้แก่ (1) มิติพื้นที่สาธารณะเชิงวัฒนธรรม ที่นักการเมืองใช้เวทีมวย งานมหรสพและสนามกีฬาเป็น “พื้นที่พบปะ” กับมวลชนอย่างไม่เป็นทางการ (2) มิติการสร้างอัตลักษณ์และความชอบธรรมทางการเมือง ที่มวยไทยถูกใช้เชื่อมโยงตนเองกับความเป็นไทย ความกล้าหาญ ความยุติธรรม และการปกป้องผู้ด้อยโอกาส และ (3) มิติการระดมทรัพยากรและเครือข่ายทางการเมือง ผ่านการอุปถัมภ์ค่ายมวย กลุ่มแฟนมวย ผู้จัด และสื่อกีฬา ซึ่งกลายเป็นเครือข่ายทางการเมืองที่มีพลังในการระดมคะแนนเสียงและกำหนดวาทกรรมในพื้นที่ท้องถิ่น ข้อเสนอของบทความชี้ให้เห็นว่า การทำความเข้าใจมวยไทยในฐานะพื้นที่ทางการเมือง มิใช่เพียงเรื่องของกีฬาและบันเทิง แต่เป็นหน้าต่างสำคัญในการมองเห็นความสัมพันธ์เชิงอำนาจ รูปแบบอุปถัมภ์ และกลยุทธ์การสร้างพลเมืองแบบเฉพาะของการเมืองไทยร่วมสมัย ทั้งยังชี้ช่องให้มีการศึกษาต่อเชิงประจักษ์เกี่ยวกับผลกระทบของรูปแบบดังกล่าวต่อคุณภาพประชาธิปไตยในระยะยาว
บรรณานุกรม
ชินพรรธน์ อธิชัยวรานนท์, ธีรพล กาญจนากาศ, ณฐนนท ทวีสิน, & เกียรติยศ ระวะนาวิก. (2568). ซอฟต์พาวเวอร์มวยไทย: การขับเคลื่อนนโยบายภาครัฐโดยใช้อิทธิพลทางวัฒนธรรม. Journal of Spatial Development and Policy, 3(3), 101–110.
ณพล จาตุศรีพิทักษ์. (2564). ว่าด้วยการเมืองเชิงอุปถัมภ์ในบริบทการเลือกตั้งไทย. Retrieved from https://naponjatusripitak.github.io/blog/2021/political_clientelism/
ทิฆัมพร เอี่ยมเรไร, และกาญจนา แก้วเทพ. (2555). การสื่อสารอัตลักษณ์ความเป็นชาติในมวยไทย. วารสารนิเทศศาสตร์, 30(4), 67–85.
แนวหน้า. (2025, November 25). เตรียมเปิดศึกมวย “RATCHABURI SUPER FIGHT 2025” [ข่าวออนไลน์]. https://www.naewna.com
ปัญจพล ตั้งวิริยะ. (2562). ภาพลักษณ์นักการเมืองรุ่นใหม่และแนวโน้มการสนับสนุนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรก (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระครูปลัดวัชรพงษ์ วชิรปญฺโญ. (2564). การสร้างภาพลักษณ์ทางจริยธรรมของนักการเมืองไทยยุคใหม่. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 7 วิถีพุทธ วิถีชุมชน รากฐานชีวทัศน์เชิงสังคมล้านนาในสังคมวิถีใหม่ (น. 717–727). วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสุริยะ แสงสุริยเทพ, สุรพล ราชภัณฑารักษ์,จักรี ไชยพินิจ, และเกรียงชัย ปึงประวัติ. (2567). กีฬาพื้นบ้าน วัวชน กับการเมืองท้องถิ่นในพื้นที่ภาคใต้ พ.ศ. 2540-2566. The Journal of Development Administration Research, 14(3), 807-823.
พระวีระศักดิ์ ศรีอริยะ. (2554). การเมืองกับการกีฬาในเขตเทศบาลเมืองศรีราชา: ศึกษาเฉพาะกรณีสโมสรฟุตบอลศรีราชา (วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พิเชฐ สมบัติศิริ. (2020). กลยุทธ์การจัดการภาพลักษณ์ทางการเมืองของผู้นำรัฐบาล: กรณีศึกษาพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา. วารสารการบริหารปกครอง, 9(2), 522–539.
วรวัณณี ลาภอำนวยเจริญ และพิชญ์ พงษ์สวัสดิ์. (2564). พัฒนาการของการใช้พื้นที่สาธารณะสำหรับ
การชุมนุมทางการเมืองในกรุงเทพมหานคร. วารสารการบริหารปกครอง, 10(1), 498-522.
วลัยพร บานแย้ม, สุรพล ราชภัณฑารักษ์, ปิยะนุช เงินคล้าย, และ ปะการัง ชื่นจิตร. (2567). การเมืองเชิงระบบอุปถัมภ์ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดสมุทรปราการ. The Journal of Development Administration Research, 14(3), 1033-1049.
Bairner, A. (2001). Sport, nationalism, and globalization: European and North American perspectives. State University of New York Press.
Chattharakul, A. (2010). Thai electoral campaigning: Vote-canvassing networks and hybrid voting. Journal of Current Southeast Asian Affairs, 29(4), 67–95. Retrieved from https://journals.sub.uni-hamburg.de/giga/jsaa/article/view/364
Coakley, J., & Pike, E. (2009). Sports in society: Issues and controversies. Maidenhead: McGraw-Hill.
Giulianotti, R., & Brannagan, P. M. (2018). Soft power and soft disempowerment: Qatar, global sport and football’s 2022 World Cup finals. International Affairs, 94(5), 1139–1157.
Grix, J., & Houlihan, B. (2014). Sports mega-events as part of a nation’s soft power strategy: The cases of Germany (2006) and the UK (2012). The British Journal of Politics & International Relations, 16(4), 572–596.
Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society (T. Burger, Trans.). Polity Press.
Jason, N., Wibisono, I. W., & Suwartiningsih, S. (2025). Muay Thai as Thailand’s soft power strategy in increasing tourism post Covid-19. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 12(6), 389–403.
Jacobs, J. (1994). The death and life of great American cities. Penguin Books.
Jones, W. J., & Theerawong, P. (2021). Muay Thai diplomacy: Thailand’s soft power through
Jason, N., Wibisono, I. W., & Suwartiningsih, S. (2025). Muay Thai as Thailand’s soft power strategy in increasing tourism post COVID-19. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 12(6), 389–403.
Kitiarsa, P. (2005). “Lives of hunting dogs”: Muai Thai and the politics of Thai masculinities. South East Asia Research, 13(1), 57–90.
Lefebvre, H. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smith, Trans.). Blackwell.
Kitiarsa, P. (2005). “Lives of hunting dogs”: Muai Thai and the politics of Thai masculinities. South East Asia Research, 13(1), 57–90.
Lopattananont, T., & Korakotchamas, P. (2025). A pathway to Thai soft power: An exploration of soft power proposals in post-COVID Thailand. Journal of Business, Innovation and Sustainability, 20(1). https://doi.org/10.71185/jbis.2025.273991
Low, S., & Smith, N. (Eds.). (2006). The politics of public space. Routledge.
Nye, J. S. Jr. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
Parkinson, J. (2012). Democracy and public space: The physical sites of democratic performance. Oxford University Press.
Scott, J. C. (1972). Patron-client politics and political change in Southeast Asia. American Political Science Review, 66(1), 91–113.
Thai Sang Thai Party. (2023, April 2). Thai Sang Thai promises to promote and preserve Muay Thai. The Nation Thailand. Retrieved from https://www.nationthailand.com/thailand/politics/40026255
Vail, P. (2014). Muay Thai: Inventing tradition for a national symbol. Sojourn: Journal of Social Issues in Southeast Asia, 29(3), 509–553.
